Apple en IBM werken samen aan het transformeren van de zorg wereldwijd. Daarnaast kunnen digitale middelen de bestaande dienstverlening versterken. Hoe kun je als zorgorganisatie inspelen op ontwikkelingen van big data in de zorg? In dit blog wordt een vergelijking gemaakt met andere markten waar een dergelijke transformatie plaats vindt. Welke lessen kunnen we daaruit leren?

Big data in de zorg drijft veranderingen

IBM heeft een supercomputer (Watson) ontwikkeld die in staat is grote hoeveelheden data te analyseren. IBM en Apple gaan deze techniek nu inzetten voor medisch onderzoek. Daarbij maken ze gebruik van data die worden verzameld door IPhone en Ipad gebruikers. De supercomputer gaat deze grote hoeveelheden data verzamelen en analyseren. De data worden vervolgens anoniem opgeslagen in een beveiligde omgeving. Apple heeft twee tools gemaakt (Healthkit en Researchkit) die het voor zorgprofessionals en onderzoekers mogelijk maakt gebruik te maken van deze data. Wat is daar het voordeel van? Watson is in staat uit een grote hoeveelheid data patronen te herkennen. Die kunnen enerzijds gebruikt worden voor onderzoek en anderzijds wordt het mogelijk met deze techniek zeer betrouwbare diagnoses te stellen. We zien dat nu al gebeuren bij Google die een griepepidemie eerder kan voorspellen dan huisartsen. Simpel omdat er vaak gezocht wordt op bepaalde termen. Dit wordt natuurlijk nog beter voorspelbaar met meer data en verschillende vormen van data. Op termijn zullen vele healthcare apps gemaakt worden die gebruik maken van deze techniek.

Mede door dit soort ontwikkelingen gaat de gezondheidszorg verschuiven van curatief naar preventief en komt de cliënt centraal te staan. Dit komt mede omdat mensen de eigen gezondheid in de gaten kunnen houden en het eigen gedrag bijsturen door gebruik te maken van handige apps. In een eerder blog hebben we hier al uitgebreid bij stil gestaan. In deze video kun je een voorbeeld zien van een diabetespatiënt die zijn gezondheid voorspelt met apps gekoppeld aan zijn vitale parameters. De techniek stelt ons verder in staat zorgprofessionals te raadplegen die meer op afstand zijn. De markt waarop zorgprofessionals zich begeven zal daardoor verschuiven van lokaal naar wereldwijd. Het zorgaanbod gaat hiermee drastisch veranderen.

Impact big data in andere markten

In andere zakelijke markten zie je vergelijkbare veranderingen plaatsvinden. Kijk maar naar de online dienst Whats’app. Deze app heeft het bedrijfsmodel voor telecombedrijven op zijn kop gezet. De dienst Uber krijgt op dit moment nog niet overal voet aan de grond maar is wel bezig de gevestigde orde in de taxiwereld wakker te schudden. Zeer recent is in Nederland een nieuwe bank gelanceerd, Bunq. Deze bank maakt diensten mogelijk die bestaande banken niet aanbieden. Deze bank heeft een ander verdienmodel. i.p.v. inkomsten genereren via rente richt de bank zich op diensten die problemen oplossen voor klanten. De klant wordt daarmee centraal gesteld.

Veel van deze nieuwe diensten hebben problemen veroorzaakt voor bestaande organisaties in de markt. Zo is Kodak zelfs failliet gegaan terwijl het de techniek voor digitale fotografie zelf in huis had. Het probleem is dat bestaande organisaties vaak te groot zijn om de omslag te maken in de dienstverlening.

Lessons learned – de Cloud als oplossing

Wat kunnen we leren van de zakelijke markten? In het boek ‘Het innovatiedilemma’ van C.M. Christensen wordt een onderscheid gemaakt in ontwrichtende innovaties en versterkende innovaties. Ontwrichtende innovaties zijn innovaties die op een heel andere manier de behoefte van de klant invullen. Christensen geeft als advies een aparte organisatie op te zetten die deze nieuwe manier van werken toe gaat passen voor een klantenkring die daar behoefte aan heeft. Deze organisatie moet in eerste instantie klein zijn. Kijk maar naar de opkomst van Buurtzorg, een nieuwe organisatie die klein is begonnen, en succesvol zijn dienstverlening en vestigingen is gaan uitbreiden. Buurtzorg staat bekend om de zelfsturende teams, waarbij de hiërarchie tot een minimum beperkt is. Ik zie bestaande organisaties worstelen die bezig zijn zelfsturende teams in te richten vergelijkbaar met het model van Buurtzorg. Dat komt volgens mij omdat het heel lastig is een bestaande lijnorganisatie te veranderen. Waar Buurtzorg in is geslaagd is het beperken van de administratieve lasten voor de teams. Hiervoor maken zij gebruik van een gebruiksvriendelijk ICT-systeem in de Cloud.

Organisaties zijn doorgaans wél goed in het doorvoeren van versterkende innovaties volgens Christensen. Je kunt daarbij als organisatie prima uitgaan van je bestaande werkwijze. Beeldbellen is een voorbeeld van een versterkende dienst. Je doet er als organisatie goed aan de ICT-infrastructuur flexibel te maken. Zodat de organisatie optimaal gebruik kan maken van versterkende innovaties op digitaal gebied. Cloud-diensten zijn daarvoor een ideale oplossing. De Cloud maakt het mogelijk systemen te koppelen zodat een integratie kan plaatsvinden met nieuwe diensten (centraal platform). Dit komt doordat ICT als geheel veel schaalbaarder en flexibeler wordt door de Cloud. Belangrijk in tijden waarin de digitale ontwikkelingen in razend tempo blijven gaan. Toch zijn veel organisaties afwachtend met de stap naar de Cloud. Afwachtendheid die met controle, dataveiligheid en het ongrijpbare van de Cloud te maken heeft (de Cloud wat is dat nou precies?). Genoeg stof voor een volgende webblog. Als je niet kunt wachten en graag de voor- en nadelen van de Cloud op een rijtje wilt zetten kun je vrijblijvend in gesprek gaan met Floating byte.

Marieke Oosterhuis